Եվրոպական միությունը սեպտեմբերի 3-ից խստացնում է կենդանական ծագման արտադրանքի ներմուծման նկատմամբ կիրառվող հակամանրէային պահանջները։ Փոփոխությունն անմիջականորեն վերաբերում է նաև ակվակուլտուրայի՝ ձկնաբուծական արտադրանքին, այդ թվում՝ ԵՄ արտահանող երկրների արտադրողներին։
Նոր կանոնների հիմքում հակամանրէային դեղամիջոցների օգտագործման սահմանափակումն է։ ԵՄ շուկա ներմուծվող համապատասխան արտադրանքը պետք է ստացվի այնպիսի կենդանիներից, որոնց նկատմամբ հակամանրէային դեղամիջոցներ չեն օգտագործվել աճը կամ արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով։
Բացի այդ, արգելվում է օգտագործել մարդկանց համար որոշակի վարակների բուժման նպատակով հատուկ պահպանված հակամանրէային դեղամիջոցները։
Պահանջը վերաբերում է նաև հայկական ձկնարտադրությանը
Հայաստանը ԵՄ նոր կարգավորմամբ ներառված է այն երկրների ցանկում, որոնցից թույլատրվում է համապատասխան պահանջներին համապատասխանող ակվակուլտուրայի արտադրանքի ներմուծումը։ ԵՄ պաշտոնական փաստաթղթում Հայաստանի դիմաց ակվակուլտուրայի համար նշված է համապատասխան թույլտվությունը։
Սա հատկապես կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ հայկական ձկնաբուծական տնտեսությունների համար ԵՄ շուկա մուտքի հնարավորությունը կարգավորվում է նաև Հայաստանի ներսում հաստատված նոր պահանջներով։
Հայաստանի սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը հայտնել է, որ 2026 թվականի հուլիսի 15-ից ուժի մեջ են մտել ԵՄ երկրներ ձկան և ձկնամթերքի արտահանման հետ կապված նոր կարգավորումները։ Դրանց համաձայն՝ ձկնաբուծական տնտեսությունները, ձկնամթերք արտադրող և պահեստավորող կազմակերպությունները պետք է գրանցված լինեն ԵՄ առևտրի վերահսկման և փորձագիտական համակարգում և համապատասխանեն սահմանված պահանջներին։
Ի՞նչ է պահանջվելու արտադրողից
ԵՄ պահանջները միայն հակամանրէային դեղերի օգտագործմանը չեն վերաբերում։ Արտահանող երկրները պետք է կարողանան երաշխավորել համապատասխան վերահսկողություն ամբողջ արտադրական շղթայի նկատմամբ՝ արտադրությունից մինչև արտահանում։
Եվրոպական հանձնաժողովը պահանջում է, որ երրորդ երկրներն ունենան վերահսկողության արդյունավետ համակարգեր, ապահովեն արտադրանքի հետագծելիությունը և տրամադրեն համապատասխան պաշտոնական հավաստագրեր։
Հայաստանի համար սա նշանակում է, որ դեպի ԵՄ շուկա ձուկ կամ ձկնամթերք արտահանող տնտեսությունները պետք է ոչ միայն արտադրեն համապատասխան որակի արտադրանք, այլև կարողանան փաստաթղթերով ապացուցել դրա համապատասխանությունը ԵՄ պահանջներին։
Ինչո՞ւ է փոփոխությունը կարևոր հայկական ձկնաբուծության համար
ԵՄ շուկա մուտքը հայկական ձկնարտադրողների համար նոր արտահանման հնարավորություն է, սակայն այդ շուկան պահանջում է արտադրության ամբողջ շղթայի վերահսկելիություն։
Նոր հակամանրէային պահանջները փաստացի բարձրացնում են այն չափանիշը, որին պետք է համապատասխանեն արտահանող տնտեսությունները։
Հատկապես կարևոր է, որ ձկնաբուծական տնտեսությունները նախապես ուսումնասիրեն իրենց կողմից օգտագործվող անասնաբուժական դեղամիջոցները, դրանց կիրառման նպատակները, հաշվառումը և փաստաթղթավորումը։
Նոր կանոնները ուժի մեջ կմտնեն սեպտեմբերի 3-ից
ԵՄ նոր կարգավորումը պաշտոնապես կիրառվելու է 2026 թվականի սեպտեմբերի 3-ից։ Դրանից հետո ԵՄ շուկա մուտք գործող համապատասխան կենդանական ծագման արտադրանքի նկատմամբ կիրառվելու են նոր սահմանափակումները։
Այսպիսով, հայկական ձկնարտադրողների համար առաջիկա օրերը կարևոր են ոչ թե այն պատճառով, որ ԵՄ-ն փակում է շուկան, այլ հակառակը՝ շուկա մուտքի հնարավորությունը պահպանվում է, սակայն արտադրողից պահանջվում է ավելի խիստ համապատասխանություն հակամանրէային դեղերի օգտագործման և արտադրության վերահսկողության կանոններին։
Agropress-ի համար սա հատկապես կարևոր թեմա է, քանի որ Հայաստանը արդեն ներառված է ԵՄ ակվակուլտուրայի ներմուծման թույլատրելի երկրների ցանկում, իսկ նոր պահանջները կարող են ուղղակիորեն ազդել հայկական ձկնարտադրողների՝ եվրոպական շուկա մուտք գործելու գործընթացի վրա։