Եվրոպական միությունը սեպտեմբերի 3-ից դադարեցնում է Բրազիլիայից մի շարք կենդանական ծագման ապրանքների ներմուծումը՝ այդ երկրի կողմից ԵՄ պահանջներին համապատասխանության բավարար երաշխիքներ չներկայացնելու պատճառով։
Սահմանափակումները վերաբերում են հատկապես տավարի և թռչնամսի ներմուծմանը, ինչպես նաև ձվին, մեղրին և որոշ այլ կենդանական ծագման ապրանքների։
Եվրահանձնաժողովի դիրքորոշմամբ՝ Բրազիլիան բավարար երաշխիքներ չի ներկայացրել, որ իր անասնապահական արտադրությունը համապատասխանում է Եվրոպական միության կանոններին՝ կենդանիների բուծման ընթացքում հակամանրէային միջոցների օգտագործման վերաբերյալ։
Ի՞նչն է դարձել սահմանափակման պատճառը
Եվրամիությունում գործում են խիստ կանոններ հակամանրէային դեղամիջոցների օգտագործման վերաբերյալ։
Մասնավորապես, ԵՄ-ում արգելվում է հակամանրէային միջոցների օգտագործումը կենդանիների աճը խթանելու նպատակով։ Սահմանափակված է նաև այն հակաբիոտիկների կիրառումը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն մարդկանց որոշ հիվանդությունների բուժման համար։
Եվրոպական իշխանությունների հիմնական մտահոգությունը հակամանրէային դիմադրության տարածումն է։
Պարզ ասած՝ հակաբիոտիկների չափից շատ կամ սխալ օգտագործումը կարող է հանգեցնել նրան, որ մանրէները ժամանակի ընթացքում դիմադրողականություն ձեռք բերեն դեղամիջոցների նկատմամբ։
Այդ դեպքում հակաբիոտիկները կարող են կորցնել իրենց արդյունավետությունը ոչ միայն կենդանիների, այլև մարդկանց բուժման ժամանակ։
Նոր կանոնները վերաբերում են նաև ներմուծվող մսին
ԵՄ-ում նման պահանջներ արդեն մի քանի տարի կիրառվում էին եվրոպական արտադրողների նկատմամբ։
Այժմ նույն կանոններին պետք է համապատասխանեն նաև այն երկրները, որոնք կենդանական ծագման արտադրանք են արտահանում Եվրոպական միության շուկա։
Սեպտեմբերի 3-ից ուժի մեջ է մտնում երկրների նոր ցանկը, որոնց արտադրողները բավարարում են ԵՄ հակամանրէային միջոցների օգտագործման պահանջներին։
Բրազիլիան այդ ցանկում ներկայում ներառված չէ։
Եվրահանձնաժողովը հայտարարել է, որ Բրազիլիայի իշխանություններից չի ստացել բավարար տեղեկություններ և երաշխիքներ՝ համոզվելու համար, որ անհրաժեշտ միջոցներն ամբողջությամբ կիրառվում են։
Ինչ ապրանքներ են սահմանափակվում
Սահմանափակումները վերաբերում են մի շարք կենդանական ծագման ապրանքների։
Դրանց թվում են՝
- տավարի միսը,
- թռչնամիսը,
- ձուն,
- մեղրը,
- կենդանական ծագման որոշ այլ սննդամթերքներ։
Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ սահմանափակումները կարող են ներառել նաև կենդանական ծագման այլ հատուկ ապրանքատեսակներ, որոնք նախատեսված են մարդու սննդի համար։
Բրազիլիան Եվրոպայի համար կարևոր մսի մատակարար է
Եվրամիության որոշումը հատկապես զգալի է Բրազիլիայի արտահանողների համար։
2025 թվականին Բրազիլիան եղել է ԵՄ տավարի մսի երկրորդ խոշորագույն մատակարարը։
Այդ տարվա ընթացքում Բրազիլիայից Եվրոպական միություն է արտահանվել ավելի քան 92 հազար տոննա տավարի միս՝ ավելի քան 713 մլն եվրո ընդհանուր արժեքով։
Այսինքն՝ խոսքը համաշխարհային մսի շուկայի խոշոր խաղացողի մասին է, և Եվրոպական միության որոշումը կարող է ազդեցություն ունենալ ոչ միայն Բրազիլիայի արտադրողների, այլև միջազգային մսի առևտրի վրա։
Արտահանումը կարող է վերականգնվել
ԵՄ-ի որոշումը պարտադիր չէ, որ երկարաժամկետ լինի։
Եվրահանձնաժողովը շարունակում է բանակցությունները Բրազիլիայի իշխանությունների հետ։
Եթե Բրազիլիան կարողանա ապացուցել, որ իր արտադրողները համապատասխանում են եվրոպական պահանջներին, արտահանումը կարող է վերականգնվել։
Ներկայում Բրազիլիայում նաև համապատասխան ստուգումներ են իրականացվում։
Սակայն տարբեր ապրանքատեսակների դեպքում գործընթացը կարող է տարբեր տևողություն ունենալ։
Օրինակ՝ թռչնամսի ոլորտում իրականացվող ստուգման դրական արդյունքները կարող են ավելի արագ վերականգնել առևտուրը, մինչդեռ տավարի մսի արտահանման վերականգնումը կարող է ավելի երկար ժամանակ պահանջել։
Հակաբիոտիկները դառնում են միջազգային առևտրի խնդիր
Այս դեպքը ցույց է տալիս, որ կենդանիների բուժման և բուծման ընթացքում օգտագործվող դեղամիջոցները այլևս միայն անասնաբույժների կամ ֆերմերների ներքին խնդիր չեն։
Դրանք կարող են ուղղակիորեն ազդել երկրի արտահանման հնարավորությունների վրա։
Եթե նախկինում հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած էր կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների, մսի որակի կամ սանիտարական վիճակի վրա, այժմ ավելի մեծ դեր է ստանում նաև այն հարցը, թե ինչ դեղամիջոցներ են օգտագործվել կենդանու կյանքի ընթացքում։
Սա հատկապես կարևոր է այն երկրների համար, որոնք ցանկանում են իրենց կենդանական ծագման արտադրանքը վաճառել զարգացած շուկաներում։
Ի՞նչ դաս կարող է քաղել Հայաստանը
Հայաստանը ներկայում կենդանական ծագման արտադրանքի խոշոր արտահանող չէ Եվրոպական միության շուկա, սակայն ապագայում արտահանման աշխարհագրությունը ընդլայնելու դեպքում նման պահանջները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ նաև հայկական արտադրողների համար։
Եթե հայկական միսը, կաթնամթերքը, մեղրը կամ այլ կենդանական ծագման արտադրանք պետք է դուրս գան եվրոպական կամ այլ խիստ կարգավորվող շուկաներ, անհրաժեշտ կլինի ապացուցել ոչ միայն արտադրանքի վերջնական որակը։
Կարևոր կլինի նաև ամբողջ արտադրական շղթայի վերահսկելիությունը։
Այսինքն՝ պետք է հնարավոր լինի հետևել՝
- որտեղ է բուծվել կենդանին,
- ինչ կերով է սնվել,
- ինչ հիվանդություններ է ունեցել,
- ինչ դեղամիջոցներ են օգտագործվել,
- որքան ժամանակ է անցել բուժումից հետո մինչև արտադրանքի իրացումը։
Այս մոտեցումը միջազգային շուկաներում աստիճանաբար դառնում է սովորական պահանջ։
Անասնապահության ապագան՝ ավելի խիստ վերահսկողության պայմաններում
Եվրամիության որոշումը Բրազիլիայի նկատմամբ կարևոր ազդանշան է համաշխարհային անասնապահության ոլորտի համար։
Խոշոր արտադրող երկիր լինելը կամ մեծ ծավալներով միս արտահանելը այլևս բավարար չէ միջազգային շուկաներում կայուն դիրք ունենալու համար։
Արտադրող երկրները ստիպված են համապատասխանել գնալով ավելի խիստ պահանջների՝ կենդանիների առողջության, դեղամիջոցների օգտագործման, սննդի անվտանգության և արտադրության վերահսկելիության ոլորտներում։
Բրազիլիայի դեպքը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ աշխարհի խոշորագույն մսարտահանողներից մեկը կարող է ժամանակավորապես կորցնել կարևոր շուկա, եթե չկարողանա համոզիչ կերպով ապացուցել իր համապատասխանությունը պահանջվող կանոններին։
Անասնապահության ոլորտի համար սա ևս մեկ հիշեցում է, որ ապագայի մրցունակությունը կախված կլինի ոչ միայն կենդանիների գլխաքանակից և արտադրության ծավալից, այլև նրանից, թե որքան թափանցիկ և վերահսկելի է ամբողջ արտադրական գործընթացը։