Բելգիայի Ֆլանդրիայում իրականացված տասը տարվա հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մեղվաընտանիքների նպատակային սելեկցիան կարող է նպաստել վիրուսային վարակների նկատմամբ ավելի դիմացկուն մեղուների ստացմանը։ Արդյունքները նոր հնարավորություններ են բացում մեղվաբուծության մեջ գենետիկական ընտրության կիրառման համար։
Գենտի համալսարանի հետազոտողները 2015-2024 թվականներին ուսումնասիրել են մեղվաընտանիքներից հավաքված նմուշները՝ ուշադրություն դարձնելով չորս վիրուսի առկայությանը։ Ուսումնասիրությունն իրականացվել է Ֆլանդրիայի մեղուների սելեկցիոն ծրագրի շրջանակում։
Ինչպե՞ս է իրականացվել հետազոտությունը
Գիտնականներն ուսումնասիրել են մեղվապահ թագուհիների ժառանգական հատկանիշներից մեկը, որը գիտական գրականության մեջ հայտնի է որպես SOV՝ ձվադրման վաղ փուլում վիրուսային վարակների ճնշման հատկանիշ։
Հետազոտության ընթացքում թագուհիներին դասակարգել են՝ ըստ այն բանի, թե արդյոք նրանց դրոնների ձվերում վիրուսային մասնիկներ են հայտնաբերվել։ Այն թագուհիները, որոնց նմուշներում վիրուսային մասնիկներ չեն հայտնաբերվել, դիտարկվել են որպես սելեկցիայի համար ցանկալի հատկանիշ ունեցող առանձնյակներ։
Տարիների ընթացքում այդպիսի թագուհիների բաժինը զգալիորեն աճել է։ Բացի այդ, այդ գենետիկական գծերից ստացված սերունդների շրջանում նույնպես մեծացել է նույն հատկանիշի հանդիպելու հավանականությունը։
Ի՞նչ նշանակություն կարող է ունենալ մեղվաբուծության համար
Հետազոտողները նաև արձանագրել են ուսումնասիրված մի շարք վիրուսների տարածվածության և վիրուսային բեռնվածության նվազում։
Սա կարևոր է, քանի որ վիրուսային վարակները մեղուների առողջության լուրջ սպառնալիքներից են։ Դրանց տարածման գործում նշանակալի դեր ունի նաև Varroa destructor մակաբույծ տիզը, որը կարող է վիրուսներ փոխանցել մեղուներին։
Գիտնականների կարծիքով՝ ապագա սելեկցիոն ծրագրերում նպատակահարմար է համատեղել վիրուսների նկատմամբ դիմադրողականության և վարոատոզի նկատմամբ կայունության հատկանիշների ընտրությունը։
Միևնույն ժամանակ, հետազոտությունը չի նշանակում, որ սելեկցիան ամբողջությամբ կվերացնի վիրուսային հիվանդությունները։ Մեղվաընտանիքների առողջությունը կախված է նաև վարոայի դեմ պայքարից, խնամքի պայմաններից և շրջակա միջավայրի ազդեցությունից։
Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մեղուների ժառանգական հատկանիշների նպատակային ընտրությունը կարող է դառնալ մեղվաընտանիքների առողջությունն ու կայունությունը բարձրացնելու լրացուցիչ գործիք։