Ուկրաինայի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու դեպքում երկրի գյուղատնտեսությունը կարող է առաջին տարում ստանալ շուրջ 300 մլն եվրոյի աջակցություն, իսկ հետագա տարիներին այդ գումարը կարող է էապես աճել։

Այս գնահատականը հրապարակվել է Ուկրաինայի գյուղատնտեսության ոլորտի վերաբերյալ նոր վերլուծության մեջ։ Ըստ ներկայացված հաշվարկների՝ ԵՄ ընդհանուր գյուղատնտեսական քաղաքականության շրջանակում Ուկրաինայի համար նախատեսվող աջակցությունը կարող է տասը տարվա ընթացքում հասնել տարեկան մոտ 1.2 մլրդ եվրոյի։

Սակայն սա այս պահին ԵՄ-ի կողմից հաստատված ֆինանսավորման փաթեթ չէ։ Խոսքը հնարավոր անդամակցության դեպքում աջակցության ծավալների գնահատականի մասին է։

Ինչու է Ուկրաինայի գյուղատնտեսությունը կարևոր ԵՄ-ի համար

Ուկրաինան եվրոպական գյուղատնտեսական շուկայում արդեն իսկ խոշոր դերակատար է՝ հատկապես հացահատիկի, յուղատու մշակաբույսերի և այլ գյուղատնտեսական ապրանքների արտադրության ու արտահանման ոլորտներում։

ԵՄ անդամակցությունը կնշանակի, որ երկրի գյուղատնտեսությունը պետք է աստիճանաբար ինտեգրվի եվրոպական ընդհանուր գյուղատնտեսական քաղաքականությանը։

Դրա հետ միասին կփոխվի նաև պետական աջակցության տրամաբանությունը։

Առաջին տարում՝ մոտ €300 մլն

Հրապարակված գնահատականի համաձայն՝ Ուկրաինայի գյուղատնտեսության համար հնարավոր աջակցությունը կարող է առաջին տարում կազմել մոտ 300 մլն եվրո։

Հետագայում, ըստ հաշվարկների, ֆինանսավորման ծավալը կարող է աստիճանաբար աճել՝ մոտ 1.2 մլրդ եվրոյի տարեկան մակարդակի։

Այսպիսի ֆինանսավորումը կարող է ուղղվել ոչ միայն խոշոր ագրոբիզնեսներին, այլև գյուղական տարածքների զարգացմանը, փոքր տնտեսություններին և գյուղատնտեսական արտադրության կայունացմանը։

Խոշոր խնդիր՝ միլիոնավոր փոքր տնտեսություններ

Ուկրաինայի գյուղատնտեսական համակարգի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ երկրում կան մոտ 4 մլն փոքր գյուղատնտեսական տնտեսություններ։

Ըստ հրապարակված տվյալների՝ դրանք միասին ապահովում են երկրի գյուղատնտեսական արտադրանքի մոտ 30 տոկոսը։

Սակայն ԵՄ գյուղատնտեսական աջակցության համակարգին միանալը նրանց համար կարող է ունենալ նաև դժվարություններ։

Հատկապես կարևոր են լինելու հաշվառման, գրանցման, փաստաթղթավորման և եվրոպական չափանիշներին համապատասխանելու պահանջները։

Այսինքն՝ ԵՄ-ից հասանելի դարձող ֆինանսական հնարավորությունը ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ յուրաքանչյուր փոքր ֆերմեր կարողանալու է օգտվել այդ գումարից։

Փողի հետ միասին՝ նոր կանոններ

ԵՄ ընդհանուր գյուղատնտեսական քաղաքականությունը ներառում է ոչ միայն ֆինանսական աջակցություն, այլև բազմաթիվ պահանջներ՝ կապված արտադրության, շրջակա միջավայրի, կենդանիների բարեկեցության, սննդի անվտանգության և հողերի կառավարման հետ։

Ուկրաինայի ֆերմերների համար սա նշանակում է, որ եվրոպական ֆինանսավորում ստանալու հնարավորությունը պետք է զուգակցվի տնտեսությունների վերափոխման հետ։

Մասնավորապես, փոքր տնտեսությունների համար կարևոր կարող են դառնալ խորհրդատվությունը, հաշվապահական և վարչական աջակցությունը, կոոպերացիան և գյուղատնտեսական ծառայությունների հասանելիությունը։

Իսկ ի՞նչ կարող է սա նշանակել Հայաստանի համար

Ուկրաինայի օրինակը հետաքրքիր է նաև Հայաստանի համար, քանի որ Հայաստանը նույնպես փորձում է խորացնել հարաբերությունները Եվրամիության հետ և աստիճանաբար մոտենալ եվրոպական չափանիշներին։

Հայաստանի գյուղատնտեսության համար այստեղ կարևոր դասը միայն հնարավոր ֆինանսավորման չափը չէ։

Եթե գյուղատնտեսական ոլորտը երբևէ ստանա եվրոպական ավելի մեծ ֆինանսավորման հասանելիություն, ֆերմերները պետք է պատրաստ լինեն ոչ միայն դրամաշնորհ կամ սուբսիդիա ստանալուն, այլև համապատասխանելու այն կանոններին, որոնցով այդ ֆինանսավորումը տրամադրվում է։

Սա նշանակում է՝ ավելի լավ հաշվառում, արտադրության հետագծելիություն, որակի վերահսկողություն, կոոպերացիա և եվրոպական չափանիշներին համապատասխան արտադրություն։

Գլխավոր հարցը ոչ թե միայն փողն է

Ուկրաինայի հնարավոր փորձը ցույց է տալիս, որ ԵՄ գյուղատնտեսական համակարգին միանալը կարող է բերել միլիարդավոր եվրոների հասանելիություն, բայց այդ գումարները արդյունավետ օգտագործելու համար անհրաժեշտ է նաև գյուղատնտեսական համակարգի պատրաստվածություն։

Ֆերմերի համար եվրոպական շուկա մտնելը միայն ֆինանսավորման հարց չէ․ դա նաև նոր կանոնների, նոր չափանիշների և նոր հնարավորությունների համակարգ է։