Համաշխարհային պարենային շուկան նոր ճնշումների առաջ է կանգնած։ Ծովային փոխադրումների խափանումները, պարարտանյութերի թանկացումը և կլիմայական անբարենպաստ պայմանները կարող են առաջիկա ամիսներին արագացնել պարենային գնաճը, իսկ դրա ազդեցությունը կարող է պահպանվել նաև 2027 թվականին։
Reuters-ի հոկտեմբերի 19-ի հրապարակման համաձայն՝ համաշխարհային պարենային շուկայի վրա միաժամանակ ազդում են Սև և Կարմիր ծովերում բեռնափոխադրումների դժվարությունները, ինչպես նաև Հորմուզի նեղուցով պարարտանյութերի մատակարարումների խափանումները։
Իրավիճակն ավելի է բարդանում Էլ Նինյո կլիմայական երևույթի պատճառով, որը կարող է երաշտներ առաջացնել մի շարք խոշոր գյուղատնտեսական տարածաշրջաններում՝ նվազեցնելով հացահատիկային մշակաբույսերի արտադրությունը։
ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) պարենային գների ինդեքսը 2026 թվականի սեպտեմբերին կազմել է 136 կետ՝ օգոստոսի համեմատ աճելով 1,5 տոկոսով, իսկ նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ՝ 5,8 տոկոսով։ Հացահատիկային մշակաբույսերի գների ինդեքսն աճել է 5,1 տոկոսով։ Մասնավորապես, ցորենի համաշխարհային գներն ամսվա ընթացքում բարձրացել են 6,3 տոկոսով։
Reuters-ի տվյալներով՝ 2026 թվականի ընթացքում ցորենի գներն արդեն աճել են ավելի քան 30 տոկոսով։ Միաժամանակ որոշ ասիական շուկաներում բրնձի գները բարձրացել են 10–13 տոկոսով։
Գների աճն արդեն զգացվում է տարբեր երկրներում։ Ինդոնեզիայում բրնձի գները հասել են ռեկորդային մակարդակի, Հնդկաստանում շաքարի գները բարձրացել են, իսկ Եգիպտոսում չսուբսիդավորվող հացի արժեքը հուլիսից աճել է մոտ 25 տոկոսով։
FAO-ի գլխավոր տնտեսագետ Մաքսիմո Տորերոյի գնահատմամբ՝ մատակարարման խնդիրների ազդեցությունն ավելի զգալի կդառնա տարեվերջին և կարող է պահպանվել հաջորդ տարվա ընթացքում։
Գների աճը մտահոգիչ է նաև գյուղատնտեսական արտադրողների համար։ Պարարտանյութերի և էներգակիրների թանկացումը բարձրացնում է արտադրության ինքնարժեքը, իսկ լոգիստիկ խնդիրները դժվարացնում են հումքի և պատրաստի սննդամթերքի մատակարարումները։
Այս զարգացումները ցույց են տալիս, որ համաշխարհային պարենային անվտանգությունը կախված է ոչ միայն բերքի ծավալներից, այլև պարարտանյութերի հասանելիությունից, միջազգային առևտրի կայունությունից և կլիմայական ռիսկերից։
