ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության (FAO) տվյալներով՝ 2026 թվականի հոկտեմբերին պարենային ապրանքների համաշխարհային գների ինդեքսը նվազել է 1.2%-ով՝ կազմելով 133.9 կետ։ Սա արդեն երրորդ ամիսն է, ինչ ցուցանիշը նվազում է։

Չնայած ամսական անկմանը՝ համաշխարհային պարենային գները դեռևս 5.9%-ով բարձր են նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի մակարդակից։

Հացահատիկի գներն ամենաշատն են նվազել

Հոկտեմբերին հացահատիկային մշակաբույսերի գների ինդեքսը սեպտեմբերի համեմատ նվազել է 4.5%-ով։ Ցորենի միջազգային գները նվազել են թույլ ներմուծման պահանջարկի և Արգենտինայում արտադրության բարելավման սպասումների պատճառով։

Եգիպտացորենի գների վրա ազդել են ԱՄՆ-ում բերքահավաքի ընթացքը և Հարավային Ամերիկայի հիմնական արտահանող երկրներում առաջարկի ավելացման ակնկալիքները։

Միևնույն ժամանակ բրնձի գների ինդեքսն աճել է 1.6%-ով։ Դրա պատճառներից են որոշ արտահանող երկրներում բերքահավաքի ուշացումները և եղանակային անբարենպաստ պայմանները։

Նվազել են մսի և կաթնամթերքի գները

FAO-ի տվյալներով՝ հոկտեմբերին մսի գների ինդեքսը նվազել է 1.2%-ով։ Գների անկումը հիմնականում վերաբերում է խոզի, ոչխարի և տավարի մսին, մինչդեռ թռչնամսի միջազգային գները հիմնականում կայուն են մնացել։

Կաթնամթերքի գների ինդեքսը նվազել է 1.1%-ով։ Կարագի և պանրի միջազգային գների անկումը գերազանցել է կաթի փոշու գների աճը։ Կազմակերպությունը դա կապում է առաջարկի բավարար մակարդակի և գնորդների համեմատաբար թույլ ակտիվության հետ։

Շաքարավազը շարունակում է թանկանալ

Համաշխարհային շուկայում հակառակ միտում է արձանագրվել շաքարի դեպքում։ Հոկտեմբերին շաքարի գների ինդեքսն աճել է 6.6%-ով՝ հասնելով 2024 թվականի դեկտեմբերից ի վեր ամենաբարձր մակարդակին։

Սա արդեն չորրորդ անընդմեջ ամսական աճն է։ Մեկ տարվա ընթացքում շաքարի գների ինդեքսն ավելացել է 28.8%-ով։

Գների աճի հիմնական պատճառներից են Բրազիլիայի հարավային և կենտրոնական շրջաններում տեղումների պատճառով շաքարեղեգի բերքահավաքի ու վերամշակման խափանումները, ինչպես նաև Հնդկաստանում, Եվրամիությունում և Թաիլանդում արտադրության հեռանկարների վերաբերյալ մտահոգությունները։

Ի՞նչ է նշանակում սա գյուղատնտեսական շուկաների համար

FAO-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ պարենային ապրանքների համաշխարհային շուկայում միաժամանակ գործում են տարբեր ուղղություններով շարժվող գործոններ։ Հացահատիկի, մսի և կաթնամթերքի գների նվազումը պայմանավորված է առաջարկի և պահանջարկի հարաբերակցությամբ, մինչդեռ շաքարի շուկայում եղանակային խնդիրները շարունակում են բարձրացնել գները։

Հայաստանի համար այս փոփոխությունները կարևոր են ներմուծվող հումքի և պարենային ապրանքների ինքնարժեքի տեսանկյունից։ Հացահատիկի միջազգային գների անկումը կարող է ազդեցություն ունենալ ներմուծման արժեքի վրա, իսկ շաքարի թանկացումը՝ սննդի վերամշակման ձեռնարկությունների ծախսերի վրա։

Սակայն միջազգային գների փոփոխությունն ինքնաբերաբար չի նշանակում, որ նույն չափով կփոխվեն նաև Հայաստանի խանութների գները։ Դրա վրա ազդում են փոխարժեքը, տրանսպորտային ծախսերը, ներմուծման պայմանները, պահեստավորումը և տեղական շուկայի մրցակցությունը։

FAO-ի հաջորդ պարենային գների ինդեքսը, որը կամփոփի նոյեմբերի տվյալները, նախատեսվում է հրապարակել դեկտեմբերի 4-ին։