Թաիլանդի հյուսիս-արևելքում իրականացված նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ օրգանական գյուղատնտեսությունը կարող է ոչ միայն սննդի արտադրության, այլև ընտանիքների եկամտի, սոցիալական ներառման և համայնքների դիմակայունության միջոց դառնալ։
Հետազոտությունն իրականացվել է Նաքհոն Փանոմ նահանգում՝ հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ ունեցող ընտանիքների մասնակցությամբ։ Գիտնականները ուսումնասիրել են նրանց փորձը COVID-19 համավարակից հետո և պարզել, թե ինչ դեր կարող է ունենալ գյուղատնտեսությունը ընտանիքների ապրուստի ապահովման գործում։
Գյուղատնտեսությունը՝ եկամտի և զբաղվածության հնարավորություն
Ուսումնասիրության մասնակից ընտանիքները նշել են, որ գյուղատնտեսությունը կարող է նրանց համար եկամտի լրացուցիչ աղբյուր դառնալ։ Հատկապես կարևոր է այն հանգամանքը, որ ընտանիքի անդամները կարող են աշխատանքը կազմակերպել իրենց հնարավորություններին և ժամանակին համապատասխան։
Հետազոտության ընթացքում արձանագրվել է նաև, որ մտավոր հաշմանդամություն ունեցող երեխաները, համապատասխան վերահսկողության և աջակցության պայմաններում, կարող են մասնակցել գյուղատնտեսական աշխատանքներին՝ օրինակ՝ բանջարեղենի խնամքին և ջրելուն։
Գիտնականների գնահատմամբ՝ սա գյուղատնտեսությունը դիտարկելու հնարավորություն է ոչ միայն որպես արտադրության ոլորտ, այլև որպես սոցիալական ներառման և հմտությունների զարգացման միջավայր։
Սակայն օրգանական անցումը հեշտ չէ
Հետազոտությունը միաժամանակ ցույց է տվել, որ օրգանական գյուղատնտեսության զարգացման ճանապարհին ընտանիքները բախվում են մի շարք խնդիրների։
Դրանց թվում են գիտելիքի պակասը, օրգանական արտադրության տեխնոլոգիաների և վնասատուների դեմ պայքարի վերաբերյալ սահմանափակ տեղեկությունները, օրգանական սերմերի և այլ միջոցների հասանելիությունը, ինչպես նաև շուկա դուրս գալու դժվարությունները։
10 ուսումնասիրված ընտանիքներից միայն երկուսն էին պաշտոնապես հավաստագրված օրգանական արտադրողներ։ Մյուս ընտանիքները կիրառում էին ավանդական կամ քիմիական նյութերի օգտագործումը նվազեցնող մեթոդներ և հետաքրքրված էին օրգանական գյուղատնտեսության անցմամբ։
Ի՞նչ աջակցություն են անհրաժեշտ համարում ընտանիքները
Մասնակիցները հատկապես կարևորել են գյուղատնտեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների տրամադրումը, սերմերի ու օրգանական արտադրության միջոցների հասանելիությունը և գյուղատնտեսական հողերի օգտագործման հնարավորությունների ընդլայնումը։
Հետազոտողները նաև առաջարկում են զարգացնել այնպիսի համակարգեր, որոնց միջոցով ընտանիքները կարող են միավորվել կոոպերատիվների մեջ, համատեղ օգտագործել ռեսուրսները և ավելի հեշտ մուտք գործել շուկա։
Ուսումնասիրության հեղինակների կարծիքով՝ անհրաժեշտ է նաև պետական աջակցության, գյուղատնտեսական խորհրդատվության և սոցիալական ծառայությունների համատեղում։
Փորձ, որը կարող է հետաքրքրել նաև Հայաստանին
Թաիլանդի փորձը հետաքրքիր է ոչ միայն օրգանական գյուղատնտեսության տեսանկյունից։ Այն ցույց է տալիս, որ գյուղատնտեսությունը որոշ համայնքներում կարող է միաժամանակ լուծել մի քանի խնդիր՝ ապահովել սնունդ, ստեղծել եկամուտ, զարգացնել աշխատանքային հմտություններ և նպաստել սոցիալական ներառմանը։
Միևնույն ժամանակ հետազոտության հեղինակները շեշտում են, որ արդյունքները փոքր և տեղային ուսումնասիրության հիման վրա են և չեն կարող ավտոմատ կերպով տարածվել բոլոր ընտանիքների կամ երկրների վրա։
Այդուհանդերձ, ուսումնասիրությունը նոր հարց է առաջադրում նաև Հայաստանի համար․ կարո՞ղ է օրգանական գյուղատնտեսությունը դառնալ ոչ միայն առողջ սննդի արտադրության, այլև սոցիալական ներառման ու գյուղական ընտանիքների եկամուտների ավելացման գործիք։