Արարատի մարզի Մասիս համայնքում մեկնարկում է «NEXUS Masis: Greenhouse» ծրագիրը, որի նպատակն է զարգացնել ջերմոցային տնտեսությունները և ստեղծել եկամտի կայուն աղբյուրներ։ Ծրագրի մասնակիցները կանցնեն մասնագիտական ուսուցում, իսկ քննության արդյունքներով ընտրված շահառուները կստանան 300 քմ մակերեսով թունելային ջերմոց, սերմեր, սածիլներ և վեցամսյա մասնագիտական աջակցություն։ Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետը 2026 թվականի հոկտեմբերի 31-ն է։
Հայաստանում ջերմոցային տնտեսության հիմնումը պահանջում է ոչ միայն հողատարածք և ֆինանսական միջոցներ, այլև արտադրության կազմակերպման, մշակաբույսերի ընտրության, բիզնեսի կառավարման ու շուկայի հետ աշխատանքի գիտելիքներ։ Այս խնդիրները հաշվի առնելով՝ Մասիս համայնքում իրականացվում է նոր նախաձեռնություն, որը նախատեսում է աջակցել բնակիչներին՝ ջերմոցային բիզնես սկսելու և զարգացնելու հարցում։
«NEXUS Masis: Greenhouse» ծրագիրն իրականացնում է ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) «Կայուն համայնքներ» ծրագիրը՝ Ճապոնիայի կառավարության ֆինանսական աջակցությամբ։
Նախաձեռնությունն իրականացվում է տեղահանված արցախցիների և նրանց ընդունած համայնքների գյուղատնտեսական զարգացմանն աջակցելու ծրագրի շրջանակում։
Ովքե՞ր կարող են դիմել
Ծրագրին կարող են մասնակցել՝
- Արարատի մարզի Մասիս համայնքում բնակվող Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձինք,
- Մասիս համայնքի մյուս բնակիչները։
Սակայն ջերմոցը տրամադրվելու է ոչ թե բոլոր դիմորդներին, այլ մասնագիտական ուսուցման դասընթացներն ավարտած և քննության արդյունքում ընտրված շահառուներին։
Այսինքն՝ թեկնածուների ընտրության ժամանակ հաշվի են առնվելու նաև ստացած գիտելիքներն ու քննության արդյունքները։
Ի՞նչ աջակցություն կստանան ընտրված շահառուները
Ծրագրի շրջանակում ընտրված մասնակիցներին նախատեսվում է տրամադրել մի քանի տեսակի աջակցություն։
Հիմնական աջակցությունը 300 քմ մակերեսով ժամանակակից թունելային ջերմոցն է, որը հնարավորություն կտա հիմնել սեփական ջերմոցային տնտեսություն։
Բացի այդ, շահառուները կստանան՝
- ջերմոցային տնտեսության և բանջարեղենի մշակության անվճար մասնագիտական ուսուցում,
- բիզնեսի և ձեռնարկատիրության անվճար դասընթացներ,
- բիզնես պլանավորման, մարքեթինգի և ֆինանսների վերաբերյալ գիտելիքներ,
- ջերմոցի տեղադրման վերաբերյալ անվճար խորհրդատվություն,
- արտադրությունը սկսելու համար անհրաժեշտ սերմեր և սածիլներ,
- վեց ամիս շարունակ մասնագիտական խորհրդատվություն և տեղում աջակցություն,
- ջերմոցային տնտեսության վերաբերյալ մասնագիտական ձեռնարկ։
Ծրագրի կարևոր բաղադրիչներից է նաև ջերմոցային տնտեսությունների կլաստերին միանալու հնարավորությունը։ Սա կարող է մասնակիցներին օգնել համագործակցել միմյանց հետ, համատեղ գործունեություն ծավալել և ավելի արդյունավետ կապ հաստատել շուկաների հետ։
Ինչո՞ւ է կարևոր ոչ միայն ջերմոցը, այլև բիզնեսի ուսուցումը
Ջերմոցային տնտեսություն հիմնելը դեռևս չի նշանակում, որ այն կդառնա շահութաբեր բիզնես։ Արտադրողը պետք է կարողանա ճիշտ ընտրել մշակաբույսերը, հաշվարկել արտադրական ծախսերը, կազմակերպել ջերմաստիճանի և խոնավության կառավարումը, գտնել իրացման շուկաներ և պլանավորել արտադրության ծավալները։
Հատկապես փոքր ջերմոցային տնտեսությունների դեպքում սխալ պլանավորումը կարող է հանգեցնել զգալի ֆինանսական կորուստների։
Այս տեսանկյունից ծրագրի առավելություններից մեկն այն է, որ աջակցությունը չի սահմանափակվում միայն ջերմոցի տրամադրմամբ։ Մասնակիցները ստանալու են նաև գործնական գիտելիքներ և արտադրության մեկնարկից հետո վեց ամիս շարունակվող մասնագիտական աջակցություն։
Կլաստերային մոտեցումն էլ կարող է նպաստել նրան, որ փոքր արտադրողները գործեն ոչ թե առանձին, այլ համագործակցեն՝ արտադրանքի իրացման և շուկա մուտք գործելու հարցերում։
Ինչպե՞ս դիմել ծրագրին
Հետաքրքրված անձինք պետք է լրացնեն ծրագրի պաշտոնական կայքում տեղադրված դիմումի ձևը և կցեն պահանջվող փաստաթղթերը։
Կազմակերպիչները հատուկ նշում են, որ թերի դիմումները չեն դիտարկվելու։ Ձևը լրացնելուց հետո անհրաժեշտ է սեղմել նաև «Confirm» կոճակը՝ դիմումը վերջնականապես ուղարկելու համար։
Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետը 2026 թվականի հոկտեմբերի 31-ն է։
Դիմելու և մանրամասներին ծանոթանալու համար՝ "«NEXUS Masis: Greenhouse» ծրագրի պաշտոնական էջ" (https://sca.am/en/announcements/45330)։
Փոքր ջերմոցը՝ որպես եկամտի աղբյուր
300 քմ ջերմոցը կարող է դառնալ փոքր ընտանեկան տնտեսության զարգացման մեկնարկային հնարավորություն։ Սակայն դրա արդյունավետությունը կախված կլինի ընտրված մշակաբույսից, արտադրության ինքնարժեքից, ջեռուցման և ոռոգման ծախսերից, ինչպես նաև արտադրանքի իրացման հնարավորություններից։
Ծրագրի իրական արդյունքը գնահատելու համար կարևոր կլինի հետևել ոչ միայն տրամադրված ջերմոցների թվին, այլև այն բանին, թե շահառուներից քանիսին կհաջողվի ստեղծել կայուն գործող տնտեսություն և շարունակել արտադրությունը ծրագրի աջակցության ավարտից հետո։
Մասիսի նախաձեռնությունը հետաքրքիր օրինակ է այն բանի, թե ինչպես կարելի է գյուղատնտեսական աջակցությունը կապել մասնագիտական ուսուցման, բիզնեսի կառավարման և շուկայի հասանելիության հետ։