Կաթի վերամշակման գործարաններում տեխնոլոգիական փոփոխությունը կարող է նույնքան կարևոր լինել, որքան նոր հումքի կամ նոր շուկայի գտնելը։ ԱՄՆ Վիսկոնսին նահանգում գործող Westby Cooperative Creamery-ն $14.1 մլն ներդրմամբ արդիականացրել է իր արտադրությունը, իսկ նոր համակարգի շնորհիվ որոշ արտադրատեսակների արտադրական ցիկլը կրճատվել է երկու անգամ։
Նախկինում արտադրական գործընթացը տևում էր մոտ 16 ժամ, իսկ նոր փակ համակարգի ներդրումից հետո այն հասցվել է 8 ժամի։
Սա նշանակում է, որ նույն ժամանակահատվածում գործարանը կարող է ավելի շատ արտադրանք թողարկել՝ առանց միայն աշխատաժամանակի ավելացման հաշվին արտադրությունը մեծացնելու։
Ի՞նչ է փոխվել
Westby Cooperative Creamery-ի արդիականացման կենտրոնում կաթնաշոռի արտադրության համար նախատեսված նոր՝ փակ տարողությունների համակարգն է։
Այն արտադրական գործընթացը տեղափոխում է ավելի վերահսկելի միջավայր, որտեղ ավտոմատացվում են մի շարք գործողություններ։
Համակարգը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ կառավարել հումքի չափաբաժանումը, գործընթացի վերահսկումը և սարքավորումների մաքրման աշխատանքները։
Արտադրական միջավայրում կիրառվում է նաև HEPA ֆիլտրացված օդի համակարգ, ինչը նախատեսված է արտադրանքի հիգիենիկ պայմանների պահպանման համար։
Նույն կաթից՝ մինչև 15 տոկոս ավելի արտադրանք
Նոր տեխնոլոգիայի ամենահետաքրքիր արդյունքներից մեկը միայն ժամանակի կրճատումը չէ։
Ընկերության տվյալներով՝ նույն քանակի կաթից արտադրանքի ծավալը կարող է աճել մոտ 10–15 տոկոսով։
Այսինքն՝ վերամշակող ձեռնարկության արդյունավետությունը բարձրանում է միանգամից երկու ուղղությամբ.
16 ժամ → 8 ժամ արտադրական ցիկլ
+10–15% արտադրանքի ծավալ
Սա հատկապես կարևոր է այն շուկաներում, որտեղ կաթի հումքի արժեքը բարձր է, իսկ արտադրողը փորձում է յուրաքանչյուր լիտրից հնարավորինս մեծ ավելացված արժեք ստանալ։
Ինչու է փակ համակարգը կարևոր
Կաթնամթերքի արտադրության մեջ մաքրությունն ու գործընթացի վերահսկելիությունը առանցքային նշանակություն ունեն։
Բաց կամ բազմաթիվ ձեռքով գործողություններ պահանջող արտադրական գործընթացների դեպքում ավելի շատ են վերահսկման կետերը։
Փակ համակարգերը հնարավորություն են տալիս գործընթացի ավելի մեծ մասը իրականացնել վերահսկվող պայմաններում՝ միաժամանակ նվազեցնելով ձեռքով միջամտությունների անհրաժեշտությունը։
Սա ոչ միայն արտադրության արագության, այլև կայուն որակի հարց է։
Ի՞նչ կարող է սա նշանակել կաթ վերամշակողների համար
Այս օրինակը ցույց է տալիս, որ վերամշակող գործարանի արտադրողականությունը միշտ չէ, որ պետք է բարձրացնել միայն նոր արտադրական գիծ կառուցելով։
Երբեմն արդյունքը կարելի է ստանալ գործող գործընթացի վերափոխմամբ՝
- ավտոմատացնելով չափաբաժանումը,
- կրճատելով արտադրական ցիկլը,
- նվազեցնելով ձեռքով կատարվող գործողությունները,
- բարելավելով մաքրման գործընթացը,
- ավելի խիստ վերահսկելով արտադրական միջավայրը։
Այդպիսի փոփոխությունները հատկապես կարևոր են այն տնտեսությունների համար, որտեղ կաթի հումքի քանակը սահմանափակ է, իսկ վերամշակողը ցանկանում է նույն հումքից ավելի մեծ տնտեսական արդյունք ստանալ։
Հայաստանի համար սա նույնպես կարևոր հարց է
Հայաստանում կաթի արտադրության և վերամշակման շղթայի հիմնական խնդիրներից մեկը միայն կաթի քանակը չէ։
Կարևոր է նաև հասկանալ՝ յուրաքանչյուր լիտր կաթից որքան ավելացված արժեք է ստեղծվում։
Եթե տեխնոլոգիան թույլ է տալիս նույն հումքից ստանալ ավելի շատ արտադրանք, կրճատել արտադրական ցիկլը և միաժամանակ բարձրացնել գործընթացի վերահսկելիությունը, ապա ներդրումը կարող է անդրադառնալ ամբողջ շղթայի արդյունավետության վրա։
Հատկապես փոքր և միջին վերամշակող ձեռնարկությունների համար սա կարող է դառնալ կարևոր հարց՝ արդյոք ավելի արդյունավետ է պարզապես ավելացնել հումքի գնումները, թե նախ ներդրում կատարել արդեն գոյություն ունեցող արտադրական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման մեջ։
Կաթի վերամշակման ապագան՝ ավելի քիչ ձեռքով աշխատանք, ավելի շատ վերահսկողություն
Սննդի վերամշակման ոլորտում ավտոմատացումը աստիճանաբար տեղափոխվում է նաև այն գործընթացներ, որոնք նախկինում պահանջում էին մեծ քանակությամբ ձեռքով աշխատանք։
Westby Cooperative Creamery-ի օրինակը ցույց է տալիս այդ փոփոխության տրամաբանությունը․ արտադրությունը պետք չէ միայն մեծացնել, այն պետք է դարձնել ավելի արագ, վերահսկելի և արդյունավետ։
Իսկ երբ մեկ լիտր կաթից հնարավոր է ստանալ ավելի շատ վերջնական արտադրանք, այդ տեխնոլոգիական փոփոխությունը արդեն դառնում է ոչ միայն արտադրական, այլև տնտեսական առավելություն։