Գյուղատնտեսություն

Ի՞նչ է փոխվելու գյուղացու համար

Ի՞նչ կարող է սպասվել Հայաստանի խաղողագործությանը

Մրգերն ու բանջարեղենը շարունակում են մնալ համաշխարհային գյուղատնտեսության կարևորագույն ուղղություններից մեկը։

Ռուսաստանը պատրաստակամություն է հայտնել Հայաստանի հետ կառուցողական երկխոսություն սկսել բուսասանիտարական վերահսկողության հարցերի շուրջ։

Թեման հատկապես կարևոր է Հայաստանի գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման համար, քանի որ հայկական մրգերի, բանջարեղենի, ծաղիկների և այլ բուսական արտադրանքի զգալի մասը իրացվում է ռուսական շուկայում։
Վերջին շրջանում հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի նկատմամբ Ռուսաստանի կողմից կիրառվող սահմանափակումները լրացուցիչ մտահոգություններ են առաջացրել արտահանողների շրջանում։

Այս պայմաններում բուսասանիտարական վերահսկողության հարցերի շուրջ երկխոսության հնարավորությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ Հայաստանի գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման շարունակականության համար։
Բուսասանիտարական վերահսկողությունը վերաբերում է բույսերի և բուսական արտադրանքի միջոցով վնասատուների ու հիվանդությունների տարածման կանխարգելմանը։ Արտահանման գործընթացում համապատասխան պահանջների պահպանումը անհրաժեշտ է, որպեսզի արտադրանքը կարողանա մուտք գործել ներմուծող երկրի շուկա։

Հայաստանի համար հարցն առավել կարևոր է հատկապես մրգի և բանջարեղենի սեզոնին, երբ արտահանման ծավալները զգալիորեն աճում են։ Եթե արտահանման գործընթացում առաջանում են լրացուցիչ սահմանափակումներ կամ բուսասանիտարական փաստաթղթերի հետ կապված խնդիրներ, դա կարող է հանգեցնել ապրանքի իրացման դժվարությունների և գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտների նվազման։

Ռուսաստանի պատրաստակամությունը երկխոսության հնարավորություն է ստեղծում խնդիրները քննարկելու և հնարավոր լուծումներ գտնելու համար։ Գյուղատնտեսական արտադրողների համար կարևոր է, որ վերահսկողության պահանջները լինեն հստակ, կանխատեսելի և կիրառվեն առանց անսպասելի խոչընդոտների։

Միաժամանակ, այս իրավիճակը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման շուկաների դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը։ Ռուսաստանի շուկան շարունակում է մնալ կարևոր ուղղություն, սակայն նոր շուկաների հասանելիությունը կարող է նվազեցնել մեկ շուկայից կախվածության ռիսկերը։
Առաջիկա ամիսներին հատկապես կարևոր կլինի հասկանալ, թե Հայաստան–Ռուսաստան երկխոսությունը ինչ գործնական արդյունքներ կտա և արդյոք հնարավոր կլինի վերացնել կամ մեղմել հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման առկա խոչընդոտները։

Գյուղատնտեսության ոլորտի համար սա ոչ միայն բուսասանիտարական վերահսկողության, այլև արտահանման կայունության և գյուղացիական տնտեսությունների եկամուտների պահպանման հարց է։

Ինչ են անում Բրիտանիայի և Ճապոնիայի գյուղացիները

Նոր մոտեցում է կիրառվում

 Հայաստանում թզի և դեղձի մթերման գործընթացին պետական աջակցություն կտրամադրվի։ Կառավարությունն օգոստոսի 20-ի նիստում հաստատել է որոշում, որով նախատեսվում է փոխհատուցում տրամադրել վերամշակող այն ընկերություններին, որոնք կիրականացնեն այս մրգերի մթերումը։

Որոշումը հատկապես կարևոր է գյուղատնտեսական տնտեսությունների համար, քանի որ բերքահավաքի սեզոնին թարմ մրգի իրացման և մթերման կազմակերպումը շարունակում է մնալ արտադրողների հիմնական խնդիրներից մեկը։

Դեղձի մթերման հարցը վերջին օրերին առավել ակտիվ է քննարկվել Արմավիրի մարզում։ Հացիկում գյուղացիների հետ հանդիպման ժամանակ նշվել է, որ մթերման գործընթացը կազմակերպելու համար պետական աջակցություն կտրամադրվի նաև չիր արտադրող ընկերություններին։ Հանդիպմանը մասնակցել են շուրջ 15 չիր արտադրող կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, որոնց մի մասը, կախված դեղձի որակից, առաջարկել է մթերել այն 150-200 դրամ մեկ կիլոգրամի հաշվով։ 

Պետական աջակցության տրամադրման նպատակն է խթանել վերամշակող ընկերությունների կողմից գյուղմթերքի մթերումը և ստեղծել լրացուցիչ իրացման հնարավորություն ֆերմերների համար։ Սա հատկապես կարևոր է այն դեպքում, երբ թարմ բերքի իրացման հնարավորությունները սահմանափակ են, իսկ արտադրանքը երկար ժամանակ պահեստավորելու հնարավորությունները՝ ոչ բավարար։

Թզի մասով ևս պետական աջակցության քայլը կարող է նպաստել մթերման ծավալների ավելացմանը։ Թուզը Հայաստանում հիմնականում իրացվում է թարմ վիճակում, սակայն վերամշակման՝ չորացման, պահածոյացման և այլ արտադրատեսակների միջոցով դրա ավելացված արժեքը կարող է բարձրանալ։

Միաժամանակ, թզի և դեղձի մթերման աջակցությունը դիտարկվում է նաև Հայաստանի գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման և արտահանման շղթայի ընդլայնման համատեքստում։ Էկոնոմիկայի նախարարության կողմից արդեն գործում են թարմ մրգերի և վերամշակված արտադրանքի արտահանման խթանման այլ մեխանիզմներ։ Մասնավորապես, 2026 թվականի օգոստոսի համար արտահանման աջակցության ծրագրում ներառված են նաև թուզը և մի շարք այլ պտուղներ։ Գյուղատնտեսական ոլորտի համար այս որոշման կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ բերքի իրացման խնդիրը միայն ֆերմերի խնդիր չէ․ այն անմիջականորեն կապված է վերամշակող արդյունաբերության հզորությունների օգտագործման, գյուղմթերքի ավելացված արժեքի ստեղծման և արտահանման հնարավորությունների հետ։

Թզի և դեղձի մթերման գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման դեպքում պետական աջակցությունը կարող է միաժամանակ լուծել երկու խնդիր՝ ապահովել գյուղացու արտադրանքի իրացումը և վերամշակող ընկերություններին ապահովել տեղական հումքով։

Agropress.am

Հացահատիկից մինչև անասնակեր

 ի՞նչ է սպասվում ֆերմերներին